fot.

Koncepcję na zlecenie ks. biskupa Jerzego Mazura opracowali: arch. A. Chwalibóg, arch. D. Łuniewski, arch. J. Zalewska, arch. M. Matyszczyk.

Projekt wykonawczy: W. Stegaiło i A. Baduła (Rosja)

Projekt wnętrz i rzeźby: prof. W. Kućma

Pow. nawy: ok. 600.0m2

Pow. użytkowa całości ok. 1600.0m2.

Katedra w Irkucku została zaprojektowana w 1999r. Całość zrealizowano w 2000r. Konsekracja odbyła się 8 września 2000r.

Założeniem koncepcji było osiągnięcie monumentalnego wyrazu stosunkowo skromnymi środkami i odpowiednio do bardzo trudnych warunków realizacji i trwania – trzęsienia ziemi, mrozy.

„Rozważania o architekturze sakralnej.” artykuł miesięcznika „ARCHITEKT” 2002, autor Andrzej Chwalibóg.

Charles Moore pragnął, aby architektura mówiła. Architektura sakralna powinna w takim razie śpiewać.

Monumentalnie, donośnie, na chwałę Bogu – czyli  tak, jak my, potrafimy ją nastroić najlepiej. Ale  gdy wsłuchuję się w światowy i historyczny pejzaż, dociera do mnie więcej szumu i krzyku ludzkiego niż dźwięków niebieskiego Jeruzalem.

Jest to chyba związane z bólem – najpierw rodzenia,  później trwania i na końcu zniszczenia. Taki jest porządek istnienia skończonego, co staje się szczególnie widoczne w obliczu nieskończonego. Może dlatego Sagrada Familia w Barcelonie wydaje się tracić – w miarę jak jej budowa postępuje naprzód- swą niezwykłość i ekspresję, a już odbudowana katedra królewska rzuciła ciężki cień na grób Immanuela.

Powracając do słuchania architektury, warto zauważyć, jak wiele mówią historyczne aspekty istnienia świątyń. Na przykład katedra kolońska, której budowę rozpoczęto w wolnym pobożnym  (bo biskupim) mieście Rzeszy dla osłony relikwii Trzech Króli, została zakończona po ponad 600 latach jako symbol mocy germańskiej już w bismarckowskich Niemczech.

A największy średniowieczny kościół świata w Cluny? Sprawnie zbudowany, w ciągu 40 lat (Cluny III- pięć naw, dwa transepty, chór z obejściem, 5 kaplic promienistych, 8 wież, dł ok. 180m), doczekał tylko wyzwolenia ludu i został rozebrany w 1811r. co miało świadczyć o potędze rozumu i być wyrazem wolności.

Warto tez posłuchać kłótni która toczyła się podczas trwającej  500 lat budowy katedry w Mediolanie. Gdy obok już w pełni grał renesans, twórcy świątyni wciąż słyszeli wyłącznie siebie. Ale nowożytność wzięła rewanż przy okazji wznoszenia rzymskiej bazyliki św. Piotra.  Pożarła ona skutecznie wczesnochrześcijańską świątynię z pięknymi mozaikami, freskami Giotta i już licznymi dziełami renesansowymi.

Nie wolno było ruszać tylko  „Confesio Petri”. Lud rzymski mówił wtedy o Bramantem: „on zburzył cały Rzym i cały świat, gdyby tylko mógł”; ten architekt na pewno przyczynił się do zburzenia spokoju katolickiej Europy i rozwoju protestantyzmu – tyle wszystkich kosztowała ta budowa. Tak to przychodziły na świat i schodziły z niego wielkie świątynie, a z pewnością rządzi tym Boża Opatrzność.

Jeszcze na pożegnanie przypomnę architektom carskie polecenie: wyłupić oczy budowniczemu po skończeniu dzieła, aby nie mógł już nigdzie indziej stworzyć czegoś piękniejszego (czyt.: głośniejszego).

Konkurs: Maj 1996r.

Pierwsza nagroda w zorganizowanym przez SARP na zlecenie  Fundacji  Rozwoju Województwa Białostockiego konkursie na opracowanie zagospodarowania terenów targowych w miejscu gdzie przed laty organizowano jarmarki szkolne, obecnie znajduje się bazar wielobranżowy z blaszanymi „szczękami”.

W konkursie wzieliśmy udział w zespole: arch. Jan Kabac, arch. Adam Turecki, arch.Janusz Grycel, arch. Dariusz Łuniewski.

Zaprojektowany zespół składał się z ciągów hal wielkoprzestrzennych służących wystawom, handlowi, imprezom targowym, skomunikowanych przeszklonymi tunelami, dużej wielofunkcyjnej hali sportowo – widowiskowej, wielopoziomowych parkingów od str. ul Ciołkowskiego, oraz Centrum składającego się z zespołu budynków wyposażonych w biura, sale seminaryjne, konferencyjne, restauracje i wyższej dziesięciokondygnacyjnej części hotelowej.

Całość realizacji przewidziana etapami  w których podstawowymi kubaturami były w I etapie:

- centrum targowe – 16500.0m2

- hala wystawowa – 8300.0m2

- parkingi  11000.0m2

koncepcja: 2000r.

W archiwach znalazłem ciekawą pracę nad którą w Pracowni „ARCH-ito” razem z arch. Andrzejem Chwalibogiem, oraz arch. Justyną Zalewską pracowaliśmy nad koncepcją zagospodarowania terenów po byłej fabryce włókienniczej im. „Sierżana”.

Szczątkowe wizualizacje z „tamtego” okresu, zagospodarowanie terenu, oraz zupełnie inne spojrzenie na tereny w centrum miasta. Na obrazku widać pierwszy etap proponowanego rozwiązania.

Obecnie na tym terenie powstaje jedna z galerii białostockich, a prace realizacyjne dobiegają końca.

Konkurs: kwiecień 2005

DRUGIE WYRÓŻNIENIE w konkursie przeprowadzonym przez SARP na budowę Podlaskiej Opery.

Przy współpracy z architektami:
arch. Justyną Zalewską ( Pracownia Projektowa ARCH-ito, w której to poczyniony został cały projekt ), arch Marcinem Rozbickim i arch. Mateusz Januszewskim będącym wówczas jeszcze studentem Politechniki Białostockiej Wydziału Architektury przystąpiliśmy do rywalizacji z innymi pracowniami, mając własną wizję miejsca które tak dobrze znamy, a które odnaleźć się miało jako centrum kulturalne w tkance miejskiej.

ze strony: wrota podlasia.pl

Do konkursu  urbanistyczno-architektonicznego na koncepcję zabudowy Europejskiego Centrum Muzyki i Sztuki „Opera Podlaska” zgłosiło się 48 zespołów z całego świata od Stanów Zjednoczonych po Francję i Niemcy. W sumie do siedziby Sądu Konkursowego wpłynęło 14 prac.

Wyniki podano do publicznej wiadomości 29 kwietnia podczas uroczystego koncertu w Filharmonii Białostockiej z udziałem władz państwowych, wojewódzkich i samorządowych.

Nagrodę główną zdobył uzany polski archiktekt Marek Budzyński z Warszawy (rozmowa z laureatem) i jego ”zielony” projekt jest obecnie realizowany.